Francisco Franco Bahamonde diktadoreari eta Emilio Mola Vidali ohorezko sariak kentzea erabaki dute gaur Arabako Batzar Nagusiek, 1936an, de facto eratutako Diputazio Probintzial batek, legezko foru-erakundeen zilegitasunik gabe, «Probintziako Aita» titulua ematea erabaki zuenetik. Aitortza hori liskarren amaieraren mende geratu zen eta 1939ko apirilaren 5ean berretsi zen. Azkenik, prozesua 1944ko apirilaren 28an amaitu zen, Lurraldeko egitura instituzional historikoa ordezten zuen ‘Junta’ izeneko baten baitan aldarrikapen formal bat eginez. Ekitaldi horretan, Probintzia Aldundi batek, Batzorde Partikular legitimoa ordezkatuta, Ohorezko Diputatu Nagusiaren titulua eman zion Francisco Francori, eta, horrela, salbuespen-erregimen baten pean emandako aintzatespena finkatu zuen, foru-ordena tradizionalarekin erabat hautsita.
![Museos de Álava](https://gasteizberri.com/wp-content/uploads/2026/03/db8bf204-70d6-4775-a0d0-8ef2bfe32991.jpeg")
Hala jasotzen du gaur eztabaidatu eta bozkatu den eta EAJ-PNV, EH Bildu, PSE-EE eta Elkarrekin Araba taldeek aurkeztu duten Foru Arau Proposamenak, Arabako Foru Aldundiaren aldeko irizpidea duenak. Onartutako testuak lau artikulu eta azken xedapen bat ditu, tituluak baliogabetzeko eraginkortasun osoa bermatzeko.
Tituluak errebokatzeko arauak gogorarazten duenez, Araban, karguen izaerari eta ohorezko sariei dagokienez, «Probintziako Aita» eta «Ohorezko Diputatu Nagusia» dira Lurraldeko aintzatespen zibilaren mailarik handiena, eta historikoki askatasunen defentsan eta kontserbazioan nabarmendu direnei erreserbatzen zaizkie.
